Profil grada

Opština Kula se nalazi u Bačkoj, u zapadno-bačkom okrugu na plodnoj vojvođanskoj ravnici. Pozicionirana je centralno, na raskrsnici između Novog Sada, Sombora i Subotice tj. na veoma važnoj saobraćajnoj liniji koja vezuje Podunavlje sa Potisjem. Granični prelaz sa Mađarskom (Bački Breg) udaljen je 66 km, a reka Dunav je na 38 km, gde je Luka Bogojevo, odnosno granični prelaz sa Hrvatskom. Veliki bački kanal teče kroz naselje pružajući tako izuzetno povoljne uslove za razvoj poljoprivrede, turizma i rečnog saobraćaja.

Površina opštine Kula iznosi 481 km2. 91,44% površine predstavlja obradivo zemljište. Prema prvim podacima popisa iz 2011. godine u opštini u 7 naselja živi 44,539 stanovnika.

Putni saobraćaj: međunarodni autoput E-75 udaljen je 14 km, a opštinskom teritorijom prolazi državni put prvog reda (M-3). Železnički saobraćaj: međunarodna železnička pruga (Beč- Budimpešta-Beograd) je na udaljenosti od 10 km. Kroz opštinu prolazi lokalna železnička pruga Sombor–Sivac–Crvenka– Kula–Vrbas (dužina pruge 58 km). Vodni saobraćaj: Opštinu Kulu presecaju plovni putevi (osnovni kanali „DTD“: Vrbas-Bezdan, Bečej-Bogojevo i Kosančič-Mali Stapar. Ukupna dužina kanala iznosi 52.070 metara

Opština Kula zbog svojih prirodnih karakteristika zemljišta, klime i vodenih resursa ima veliki potencijal u poljoprivrednom sektoru koji nije u potpunosti iskorišćen. U Opštini Kula preovladava umereno-kontinentalna klima sa specifičnostima subhumidne i mikrotermalne klime. Prosečna nadmorska visina je 98 m. Zbog svoje povezanosti i uticaja na ostale sektore poljoprivreda ima izuzetan značaj za razvoj. Pogotovo kada je poznato da se u ovoj oblasti zapošljava direktno ili indirektno veliki broj ljudi. Ukupna površina poljoprivrednog zemljišta na teritoriji opštine Kula je 43.957 ha. Od toga 9.971 ha je u državnoj svojini.

Na teritoriji opštine Kula devedesetih godina prošlog veka bile su zastupljene industrijske grane kao što su: metaloprerađivačka industrija, drvna, tekstilna, industrija kože i prehrambena industrija. Metalske industrija, FA Istra Kula, koja se trenutno nalazi u stečaju, zapošljavala je preko 2.000 radnika. Takođe i ostale fabrike (Fabrika kože “Eterna”, Fabrika vunenih tkanina “Sloboda”, Industrija nameštaja “Kramer”), koje su zapošljavale više hiljada radnika se nalaze u stečaju. U opštini Kula postoje stručne srednje škole u oblasti ekonomije, mašinstva, elektrotehnike i poljoprivrede, što predstavlja značajan izvor obrazovanih kadrova.

Veliki broj stručno osposobljenog kadra koji je bio zaposlen u pomenutim fabrikama je danas nezaposlen, što na tržištu rada predstavlja potencijalnu stručnu i radnu snagu za investitore.

ISTORIJA GRADA

Kula je jedno od najstarijih srednjovekovnih naselja Bačke. Na prostoru današnjeg naselja početkom XVI veka, posle Mohačke bitke, postojalo je manje zemljano utvrđenje, kula, s turskom vojnom posadom i sa manjim brojem unaokolo naseljenih Srba i Bunjevaca. Pretpostavlja se da je po ovoj zemljanoj kuli celo naselje kasnije ponelo ime. Najraniji pisani pomen Kule sreće se u popisu poseda grofa Ferenca Velešnija iz 1652. godine u kome su popisane dažbine za Gornju i Donju Kulu, kao i za naselja Mala Dobra i Ban Dobra. Kula se pominje i u zapisu grofa Štarenberga iz 1699. godine, kao utvrđenje sa posadom od 100 vojnika. Nekoliko decenija nakon uključivanja Bačke u sastav Habzburške monarhije, područje Kule 1740. naseljavaju Mađari, a zatim i Nemci 1780. i 1785. godine. Savremeni društveni razvoj naselja počinje krajem XVIII, početkom XIX veka, kada Kula stasava u napredno mesto u kome se intenzivno razvija poljoprivreda, trgovina, zanatstvo i industrija. Prerađuje se konoplja, vlakna svilene bube, pivara je otvorena 1812. godine, parni mlin 1876, radionica za izradu plugova 1880, livnica i fabrika armature 1882, fabrika svilenih tkanina 1892. godine, Prve decenije XX veka donele su dalji privredni razvoj Kule; 1904. je osnovana fabrika stolarije; 1906. fabrika šešira; 1908. fabrika vunenih tkanina; 1916. je podignut mlin „Žitobačka“, a 1920. fabrika kože. Na bogatoj privrednoj i industrijskoj tradiciji Kule, u drugoj polovini XX veka izrasla su savremena industrijska preduzeća kao što su Fabrika biskvita „Jaffa“, Fabrika šećera „Crvenka“, te Fabrika mineralne vode i bezalkoholnih pića „Stork“, koje danas slove za uspešna preduzeća Srbije. Pored prehrambene industrije i poljoprivrede koje su vodeće privredne grane opštine, značajan doprinos razvoju daju i građevinarstvo, trgovina, ugostiteljstvo, saobraćaj i ostale uslužne delatnosti. U kulskoj opštini svoja interesovanja mogu zadovoljiti turisti raznolikih afiniteta i interesovanja, od zaljubljenika u staru arhitekturu i sakralno graditeljstvo, preko poklonika izletišta i bekstva u netaknuto prirodno okruženje, do ljubitelja vinskog turizma, lova i ribolova i seoskog turizma